Montserrat Cruz, coautora do estudo de enoturismo do Eixo Atlántico e vicerreitora do Campus de Ourense da Universidade de Vigo, destacou a necesidade de converter o viño, a paisaxe e o patrimonio nunha experiencia turística integral. Accede aquí ao informe
O programa de Onda Cero Ourense entrevistou a Montserrat Cruz, coautora do estudo «Propostas de acción para o enoturismo en Galicia e Rexión Norte de Portugal» e vicerreitora do Campus de Ourense da Universidade de Vigo, para analizar as oportunidades e os retos que presentan os territorios vitivinícolas da Eurorrexión.
Durante a entrevista, Cruz puxo en valor o potencial do viño como recurso turístico e salientou que o viño non é só un produto froito da terra, senón que tamén permite vender unha paisaxe, unha historia, un patrimonio e unha forma de vida. Neste sentido, destacou que a propia paisaxe vitivinícola forma parte da economía do territorio e constitúe un elemento esencial para construír experiencias turísticas diferenciadas.
O estudo, elaborado por investigadores da Universidade de Vigo por iniciativa do Eixo Atlántico, analiza os sistemas turísticos de distintos territorios vitivinícolas de Galicia e da Rexión Norte de Portugal, con especial atención a espazos como Valdeorras e a Ribeira Sacra, e formula unha folla de ruta para aproveitar de maneira conxunta os recursos existentes e reforzar o seu potencial como destinos de enoturismo.
Do recurso vitivinícola a unha experiencia turística global
Unha das principais conclusións do estudo é que contar cun recurso vitivinícola de calidade non é suficiente, por si só, para consolidar unha actividade turística. É necesario artellar un sistema turístico estruturado, con servizos, accesibilidade, profesionalización, actividades e capacidade para crear experiencias que permitan ao visitante coñecer e gozar do territorio.
Segundo explicou Montserrat Cruz, o traballo permitiu analizar que existe e como funciona actualmente a actividade turística nestes territorios, identificando as súas fortalezas e os aspectos que precisan ser mellorados. A partir deste diagnóstico elaborouse un mapa estratéxico e formuláronse propostas a curto, medio e longo prazo.
Entre estas medidas figuran o deseño de rutas turísticas con capacidade para atraer visitantes de fóra do propio territorio, a mellora da planta turística, a accesibilidade, a profesionalización dos servizos e unha mellor calendarización das actividades.
Valdeorras: un territorio con gran potencial por descubrir
No caso de Valdeorras, o estudo detecta un importante potencial turístico, aínda que tamén carencias relacionadas especialmente coa planta turística e coa profesionalización dos servizos.
Cruz sinalou que o territorio ten recursos singulares que poden contribuír a construír unha oferta diferenciada. Entre eles destacan as numerosas covas tradicionais, algunhas xa coñecidas e outras aínda por descubrir, que poden integrarse nunha experiencia máis ampla arredor do viño, a gastronomía, o patrimonio e a paisaxe.
Neste contexto, durante a entrevista abordouse a proposta «Valdeorras Oculto», orientada precisamente a interrelacionar estes recursos e favorecer que o visitante non realice simplemente unha visita puntual, senón que descubra o territorio e prolongue a súa estadía.
O obxectivo é crear unha experiencia turística na que as covas, o viño, a gastronomía e o patrimonio cultural se complementen e contribúan a dar visibilidade a un territorio cunha importante capacidade de crecemento turístico.
Ribeira Sacra e Valdeorras, realidades diferentes e complementarias
O estudo tamén pon de manifesto as diferenzas existentes entre os territorios analizados.
A Ribeira Sacra conta xa cunha maior visibilidade turística e cun posicionamento asociado a recursos como a viticultura heroica, os canóns e o seu singular patrimonio paisaxístico. Valdeorras, pola súa banda, presenta un maior percorrido por facer en materia de coñecemento e posicionamento turístico, pero tamén un importante potencial para desenvolver novas propostas.
Neste sentido, o estudo aposta por artellar os diferentes recursos e evitar iniciativas illadas, creando produtos turísticos capaces de integrar os elementos que caracterizan cada territorio.
Consolidar primeiro o destino para avanzar na internacionalización
Outro dos aspectos abordados durante a entrevista foi a capacidade destes territorios para atraer visitantes procedentes de fóra de Galicia e, posteriormente, doutros países.
O estudo analiza a procedencia da demanda turística e identifica oportunidades para incrementar a capacidade de atracción dos territorios. Con todo, Montserrat Cruz explicou que, aínda que a captación de visitantes internacionais forma parte do potencial futuro, é necesario consolidar primeiro o produto turístico e o seu posicionamento a nivel nacional.
A creación dunha oferta máis estruturada, profesional e conectada permitirá avanzar posteriormente cara á internacionalización e aproveitar o interese crecente polo enoturismo e polas experiencias vinculadas ao territorio.
Unha folla de ruta para aproveitar o potencial da Eurorrexión
O estudo «Propostas de acción para o enoturismo en Galicia e Rexión Norte de Portugal» formula así unha folla de ruta para avanzar cara a un modelo no que o viño sexa a porta de entrada a unha experiencia turística máis ampla.
Viño, paisaxe, patrimonio, gastronomía e cultura poden artellarse como elementos dunha mesma proposta, contribuíndo a xerar actividade económica, diversificar a oferta turística e reforzar a cooperación entre os territorios da Eurorrexión.