O Eixo Atlántico lidera unha reunión coas institucións europeas para impulsar o Turismo de Fronteira
O turismo representa máis do 10% do PIB da UE. Con crecementos sostidos do 3,2% anual en número de visitantes e uns ingresos, en 2017, de 342 millardos de euros, segundo o informe 2018 da Organización Mundial de Turismo, convérteo nun dos principais motores económicos da Unión Europea, non só das principais capitais europeas, senón tamén dos territorios periféricos. Estes territorios son, ademais en moitos casos, transfronteirizos, o que lle dá valor engadido á súa oferta turística que adoita ter un perfil diferenciador baseado no patrimonio, a cultura, a natureza e a enoloxía.
Con todo, este turismo representado polo concepto promovido polo Eixo Atlántico “2 países, 1 destino”, atópase con varios problemas que dificultan o seu desenvolvemento. Aínda que, limitacións ao turismo como o roaming xa foron solucionadas, os problemas de conectividad ou loxística, como o aluguer dun vehículo nun país e a súa devolución noutro ou o pago das peaxes nas estradas de Portugal, sobre todo para os turistas, así como as dificultades na conservación do patrimonio e a promoción como destino turístico, aínda están pendentes de solución.
A dinámica actual curmá a cantidade sobre a calidade. Así a estratexia dos gobernos baséase en promover os grandes destinos tradicionais para poder presentar grandes cifras, relegando a aposta estratéxica por outros territorios que permitirían diversificar o impacto positivo do turismo e minorar o impacto negativo que xa experimentan algunhas cidades europeas como Lisboa, Barcelona, ou Venecia, entre outras, pola masificación turística.
Durante os 3 últimos anos o Eixo Atlántico liderou o proxecto EPICAH, no marco do programa europeo Interreg Europe. Neste contexto un equipo de expertos de 8 rexións fronteirizas europeas analizou problemas e posibilidades do desenvolvemento turístico no ámbito do Turismo de Fronteira.
Dúas das principais conclusións deste traballo son:
1.- A necesidade dun programa marco de Turismo Europeo con especial atención a un subprograma de Turismo de Fronteira.
2.- A necesidade de que Europa conte con políticas de promoción e protección do patrimonio natural, cultural e monumental, o que até agora non ocorre.
A ausencia dunha política de patrimonio da Unión Europea camúflase nas políticas da UNESCO que impulsa a protección do patrimonio, pero que non ten competencias para frear a súa deterioración ou as consecuencias de urbanismos agresivos.
Por iso, tras o debate previo, que tivo lugar no Foro de Turismo de Fronteira Europeo, celebrado o pasado mes de maio na cidade de Braga, esta mañá e convocada polo Eixo Atlántico, celebrou en Bruxelas unha reunión, na sede do Comité das Rexións, á que asistiron os representantes das 8 rexións implicadas no proxecto, 16 eurodeputados destas rexións, a responsable de Turismo da DG de Mercado Interior da Comisión Europea, membros das representacións permanentes dos países participantes ante a Unión Europea e membros do Comité das Rexións.
Nesta reunión pediuse aos eurodeputados que asuman e defendan a creación dunha política europea de Turismo e o impulso á protección do patrimonio natural, monumental e cultural.
Así mesmo, expuxéronse cuestións como a revisión da Directiva de Seguridade aérea nos aeroportos no tócante aos líquidos que prexudica seriamente aos mercados locais. Esta situación impide aos viaxeiros, case todos eles con equipaxes de cabina por imperativo das compañías aéreas, a non levar recipientes comúns, o que lles obriga, practicamente, a consumir nos duty free dos aeroportos ante a imposibilidade de levar nas súas equipaxes de man envases de máis de 100 ml. Esta situación supón un forte prexuízo aos produtos dos mercados tradicionais de Europa como viños e licores, aceites, marmeladas ou produtos cosméticos, entre outros.
Eurodeputados apoian o desenvolvemento do turismo de fronteira
Nun longo debate que durou máis de dúas horas, o eurodeputado estremeño polo PSOE, Ignacio Sánchez Amor, que asistiu ao acto, afirmou que “hai que vender as fronteiras como un produto único”. Pola súa banda, o eurodeputado galego, Francisco Millán Mon, pediu unha liña orzamentaria “non só para o turismo, senón tamén para preservar e restaurar o patrimonio cultural xa que o patrimonio cultural reforza o sentimento de ser parte da Unión Europea. E concluíu que “o patrimonio cultural é un legado do pasado, pero tamén un recurso para o futuro, de indubidable valor económico e turístico”.
O eurodeputado galego insistiu en que a cooperación transfronteiriza é esencial para aproveitar as oportunidades e afrontar os retos derivados do crecemento exponencial dos Camiños de Santiago. Por iso, sinalou, “espero que proxectos como EPICAH contribúan a colocar o turismo, o patrimonio e a súa xestión transfronteiriza no lugar que merecen na axenda europea”.
No proxecto europeo EPICAH, financiado polo programa Interreg Europe participan entidades das fronteiras de España-Portugal, Letonia-Estonia, República Checa-Alemaña, Hungría-Eslovaquia, Romanía-Hungría, Italia-Francia, Grecia-Macedonia
A conclusión máis importante do foro, ademais das mensaxes que se trasladaron aos representantes das institucións comunitarias presentes, foi o compromiso de traballar conxuntamente estas propostas, cuxo grao de desenvolvemento analizarase, novamente, a finais do próximo ano, xa que a nova Comisión Europea tomou posesión hai escasos días.
Neste contexto, o Eixo Atlántico remitiu unha carta á presidenta da Comisión Europea, Ursula von der Leyen, na que, tras felicitala polo seu nomeamento, lémbralle que “A pesar da importancia do sector turístico en Europa do seu peso no PIB e da potencia que no ámbito turístico representa a Unión Europea, non existe na Comisión ningún comisario/a de esta materia”.
Por iso, o Eixo Atlántico solicítalle formalmente que “considere a posibilidade de que o novo colexio de comisarios contemple unha área específica centrada no turismo e se é posible, un comisario ou comisaria con esta competencia”.