O secretario xeral do Eixo Atlántico alerta que falta por licitar a mitade do tramo Vigo-Fronteira Portuguesa
Este condicionante impediría conectar A Coruña - Lisboa en 2030 como ten previsto o Goberno de Portugal
Contra a imaxe estendida, mesmo en declaracións de responsables públicos que se refiren ao Saída Sur, o tramo Vigo - Tui dividiuse en dous subtramos (Vigo - Porriño, ao que se refiren como Saída Sur, e Porriño - Tui, aínda sen licitar). Neste sentido o Eixo Atlántico sempre denominou Saída Sur ao conxunto do trazado previsto entre a estación de Urzaiz e a nova ponte sobre o río Miño.
A este respecto pódese verificar que, no anuncio de licitación do 28 de decembro de 2022, no apartado 7. "Descrición da licitación: Contrato de servizos para a redacción do Estudo informativo do saída Sur de Vigo", no seu prego de "Prego de prescricións técnicas particulares" do 30 de novembro de 2022 na súa páxina nº8 "Descrición e desenvolvemento dos traballos a realizar", non se especifica ningún contido relativo ao tramo Porriño - Tui, sendo a última referencia territorial ás Gándaras de Budiño.
Así mesmo, no anuncio de aprobación do expediente de información pública do estado do estudo informativo do Eixo Atlántico de Alta Velocidade do 21 de decembro de 2011, xa se refería ao tramo Fronteira Portuguesa - Porriño.
Isto implica que, para poder cumprir os prazos previstos, tanto polo acordo co Goberno portugués, como polo programa financiado pola Comisión Europea para que circule un operador privado na liña A Coruña - Lisboa, é imprescindible que se licite urxentemente este tramo, de singular importancia, xa que, á súa vez, permitirá a eliminación do trazado ferroviario do paso a nivel do Porriño.
Os subtramos nos que se ha divido o Saída Sur de Vigo son:
O primeiro, Vigo - O Porriño: O estudo informativo, coñecido como acceso ferroviario sur de Vigo, foi licitado no 2000 (Boletín Oficial do Estado número 72, de 24 de marzo de 2000) e a súa adxudicación foi publicada no BOE o 5 de xullo de 2000, cun prazo de execución de 18 meses. Tras a súa conclusión, pasou a información pública o 22 de febreiro de 2007. Debido ao gran número de alegacións recibidas, posteriormente, o 21 de abril de 2009 (BOE número 7), licitouse un estudo informativo complementario, baixo o título "Estudo informativo complementario: Eixo Atlántico de alta velocidade. Tramo: O Porriño - Vigo (Pontevedra)" que se adxudicou o 9 de febreiro de 2010, cun prazo de execución de 15 meses. Dos resultados deste estudo non se soubo nada. A evolución máis recente é a adxudicación do "Estudo de alternativas do saída sur ferroviaria de Vigo" a PROINTEC (agosto 2021) e, máis recentemente, a licitación dun novo estudo informativo sobre o Saída Sur de Vigo (finais de decembro de 2022).
O segundo tramo é a do Porriño - Fronteira con Portugal. O estudo informativo de leste iniciou o proceso de información pública o 13 de xaneiro de 2009. O Ministerio de Medio Ambiente e Medio Rural e Mariño publicou a declaración de impacto ambiental deste tramo no Boletín Oficial do Estado número 244, de 10 de outubro de 2011. O Ministerio de Fomento 1icitó (24 decembro 2010) e adxudicou (28 xuño 2011) a redacción do proxecto construtivo, cun prazo de execución de 18 meses.
Este segundo tramo era de singular importancia xa que permitiría a eliminación do trazado ferroviario do centro do Porriño e o seu paso a nivel, unha aspiración pola que esa cidade leva moito tempo traballando. Doutra banda, no seu momento (2009), supuña apartarse da traza actual ferroviaria na zona de Guillarei, para alcanzar o río Miño da actual ponte internacional e da propia cidade de Tui, atravesando o Miño pola zona de Guillarei (concretamente, á beira da Estación Depuradora de Augas Residuais de Guillarei), mediante a construción dunha nova ponte. Esta opción é coa que está a traballar Portugal, recuperando os plans de 2009.
A actual ponte internacional concluíuse en 1884. Foi obxecto de diversas actuacións e de estudos de auscultación que garanten a súa seguridade. No entanto, a velocidade de paso sobre o mesmo está limitada a 60 km/h, que non parece a máis adecuada para unha liña moderna.
Na Resolución de 26 de setembro de 2011, da Secretaría de Estado de Cambio Climático, pola que se formula declaración de impacto ambiental do proxecto Eixo Atlántico de Alta Velocidade, tramo Fronteira Portuguesa-Porriño, Pontevedra (BOE nº 244, de 10 de outubro de 2011), dise con respecto á nova ponte:
"Respecto ao viaduto proxectado para a parte final do tramo o seu deseño será obxecto dun concurso internacional, a pesar do cal se expoñen tres posibilidades para a estrutura do mesmo: extradosada, en arco e atirantada. A pesar diso, no ESLA e no documento conxunto elaborado establécense os seguintes parámetros..."
O Ministerio de Transportes iniciou pasos no primeiro tramo (cun novo estudo informativo entre Vigo e O Porriño), pero non se avanzou paralelamente no tramo O Porriño - Fronteira. Aínda que no seu momento realizouse o estudo informativo, aprobouse a DIA e realizouse o proxecto, todo apunta que ao caducar a DIA (4 anos desde a súa publicación no diario oficial, se non se comezou a execución das obras, ou 2 anos máis se se solicitou unha prórroga), debe reiniciarse tamén o proceso nese tramo. Aínda que é certo que o segundo tramo é máis sinxelo, non pode esquecerse que tamén é preciso volver empezar todos os trámites nel.